Als zorg- of hulpverlener kunnen je mogelijkheden om met een cliënt aan diens middelengebruik te werken beperkt zijn. Maar onderschat niet welke impact een kort advies of kortdurende interventie kan hebben. Hou er daarbij rekening mee dat ‘werken aan middelengebruik’ niet altijd ‘stoppen’ betekent. Afhankelijk van de situatie en de motivatie van de cliënt kan het doel ook zijn om het gebruik te matigen of om schade te beperken (harm reduction). Vertrek steeds vanuit wat haalbaar en wenselijk is voor de cliënt.
Vraag-geef-vraag is een gespreksmethodiek om op een motiverende manier informatie te geven, die een onderdeel vormt van motiverende gespreksvoering.
Verder verdiepen in motiverende gespreksvoering?
Ontdek het aanbod op de VAD-website.
Wat weet je al over…? Wat zou je willen weten over…?”
Wat weet je over het effect van alcohol op je medicatie?”
Welke vragen heb jij over alcohol en … (bv. zwangerschap, stress, concentratie, slaapproblemen, kanker, …)?”
Is het goed als ik je hier wat meer over vertel? Wat je met deze informatie doet, is jouw keuze.”
Ik maak me zorgen over iets, is het oké dat ik mijn bezorgdheid met je deel?”
In het vorige gesprek vertelde je dat je graag een pint bier drinkt en soms een joint smoort. Vind je het oké als ik je enkele vragen stel over jouw alcoholgebruik?”
Op een neutrale en niet-veroordelende manier. Niet te snel en niet te veel. Op maat: gepersonaliseerde informatie, specifiek voor de cliënt. Aansluitend bij de taal en leefwereld van de cliënt. Je bekijkt de info samen met de cliënt, als gelijkwaardige partners.
Bij deze medicatie drink je beter geen alcohol. Ze kan je suf maken, en alcohol kan dat effect versterken. Zo kan je té verdoofd raken en kunnen er ongevallen gebeuren.”
Je vroeg hoeveel alcohol per week oké is. Alcohol is een schadelijke stof. Er bestaat geen veilige hoeveelheid. Wil je geen risico lopen, dan drink je best geen alcohol. Wil je toch alcohol drinken, beperk het dan tot maximum 10 standaardglazen per week.”
Je kan iets van materiaal meegeven, op maat van de cliënt
Er bestaan verschillende types flyers en brochures:
Kom in een volgend gesprek terug op de informatie of het advies dat je hebt meegeven. Pols naar welke bezorgdheden of vragen er bij de cliënt (nog) leven.
Wat vind je hiervan? Welke zaken herken je? Op welke manier is dit op jou van toepassing? Hoe kijk jij daar naar?”
Ik zie dat je schrikt van de score. Dit resultaat had je precies niet verwacht. Waar ben jij bezorgd over?”
Jij beslist zelf wat je met deze info doet. Hoe belangrijk is het voor jou op dit moment om iets te veranderen aan je alcoholgebruik?”
Stel dat jij iets zou veranderen aan je alcoholgebruik, wat zou dit je opleveren? Welke voordelen heeft minder drinken voor jou?”
FRAMES is een model voor korte interventies van enkele minuten bij middelengebruik en gokken. Het helpt om op een respectvolle en motiverende manier gedragsverandering bespreekbaar te maken in een kort contactmoment.
Geef persoonlijke, objectieve feedback over risico’s of gevolgen, gekoppeld aan de situatie van de persoon. Vermijd oordelen.
Je vertelt dat je de laatste tijd slecht slaapt en vaak gespannen bent. Zou cocaïne of speed daar invloed op kunnen hebben?”
Ik merk dat je regelmatig afspraken mist. Denk je dat het gebruik momenteel veel ruimte inneemt?”
Je zegt dat je hart soms snel klopt na het uitgaan. Stimulerende middelen kunnen dat versterken.”
Benadruk dat de keuze om iets te veranderen bij de persoon zelf ligt. Dit vermindert weerstand en vergroot motivatie.
Jij beslist zelf of je iets wil veranderen. Ik kan je helpen om de opties te bekijken.”
Alleen jij kan bepalen wat voor jou nog werkt en wat niet meer.”
Het is jouw keuze hoe je hiermee omgaat, ik denk graag met je mee.”
Geef helder, professioneel advies op een respectvolle en niet-belerende manier.
Mijn advies zou zijn om eens een weekend niet te gebruiken en te kijken wat dat doet met je energie en slaap.”
Ik raad aan om geen cocaïne of speed te combineren met alcohol.”
Als je merkt dat je controle verliest, is het verstandig om ondersteuning te zoeken.”
Toon begrip en luister zonder oordeel. Een warme, respectvolle houding werkt beter dan confronteren.
Ik hoor dat middelengebruik je helpt om stress even los te laten.”
Ik begrijp dat stoppen moeilijk is als veel vrienden ook gebruiken.”
Het klinkt alsof je je hier zelf ook wat dubbel over voelt.”
Versterk het vertrouwen dat verandering mogelijk is. Benadruk eerdere successen en sterke kanten.
Je bent eerder al eens gestopt of verminderd, dus je weet dat je dit kan.”
Het feit dat je dit bespreekbaar maakt, is al een belangrijke stap.”
Je hebt al goed nagedacht over wat je anders wil. Dat is een sterk vertrekpunt.”
KRACH-T is een gespreksmethodiek om een kort motiverend gesprek te voeren en zo mensen op een positieve manier intrinsiek te motiveren tot een gezond(er) leven. De focus ligt op kleine, haalbare stappen en het verstrekken van eigen motivatie, zonder te pushen. Belangrijk: momenteel is de KRACH-T methodiek alleen maar uitgewerkt voor alcohol.
Krach-t werd ontwikkeld in samenwerking met Gezond Leven.
Het is binnenkort weer Tournée Minérale. Hoe kijk jij daarnaar? Doe je ook mee? ”
Om je goed te kunnen helpen met je vraag, moet ik zicht krijgen op je alcoholgebruik. Vind je het oké als we het hier even over hebben? ”
Wat weet je over het effect van alcohol op jouw medicatie?”
Hoe vaak drink jij alcohol?”
Je stelde de vraag hoeveel alcohol per week oké is. Alcohol is een schadelijke stof. Er bestaat geen veilige hoeveelheid. Wil je geen risico lopen, dan drink je best geen alcohol. Wil je toch alcohol drinken, beperk het dan tot maximum 10 standaardglazen per week.”
Ik zie dat je schrikt van deze info. Waar ben jij bezorgd over?”
Stel dat je iets zou veranderen aan je alcoholgebruik, welke voordelen zie je?”
Iets veranderen aan je alcoholgebruik kan op verschillende manieren. Van zelfhulp, online hulp, op gesprek gaan bij een hulpverlener tot een opname. Wat spreekt jou het meeste aan?”